Relacja ze spotkania wielkopostnego „Prawosławna kobieta – między mitem a prawdą”

Picture of Autor

Autor

Ks. prot. mgr Andrzej Opolski

     W dniu 29 marca 2026 r. w V niedzielę wielkiego postu- św. Marii Egipcjanki w świetlicy w Boratyńcu Ruskim odbyło się kolejne spotkanie wielkopostne, wpisujące się w obchody jubileuszu 30-lecia parafii.

     Spotkanie poprowadził ks. Andrzej Opolski, proboszcz parafii, który nieustannie z ogromnym zaangażowaniem prowadzi dzieło ewangelizacji i edukacji duchowej wiernych, szczególnie umacniając ich w przeżywaniu Wielkiego Postu poprzez regularne uczestnictwo w życiu eucharystycznym.

     Był to czas nie tylko wykładu, ale przede wszystkim głębokiego zatrzymania się nad miejscem kobiety w życiu Cerkwi i w dziele zbawienia.

     Spotkanie poprowadziła Dominika Kovačević-Younes – teolog i znawczyni duchowości prawosławnej, która odwiedziła naszą parafię już po raz czwarty. Jej wystąpienia zawsze łączą w sobie solidną wiedzę, doświadczenie życia Cerkwi i wrażliwość na konkretnego człowieka. Tak było i tym razem.

     Już na początku wyraźnie wybrzmiało, że kobieta nie jest dodatkiem do historii zbawienia, ale jej współuczestniczką. Od Ewy, przez prorokinię Miriam, Deborę, Rut, aż po Bogurodzicę – kobieta wnosi w świat wiarę, wierność, zdolność do ofiary i miłości, które przygotowują drogę Bogu.

     Jak przypomniano w prezentacji, liturgia sama daje nam klucz do zrozumienia tej prawdy:
„Poleciłeś radować się niewiastom niosącym mirrę, rozwiązałeś osądzenie Ewy…”
(stichera jutrz Niedzieli Niewiast Niosących Wonności)

     To właśnie przez kobietę – przez Jej „tak” – rozpoczęło się nasze zbawienie.
„Dzisiaj nastał początek naszego zbawienia… Dziewica pojawia się dla zbawienia dusz naszych.”
(tekst liturgiczny święta Narodzenia Bogurodzicy)

      W trakcie spotkania mocno wybrzmiała także rola kobiety jako matki – tej, która daje życie, ale też tej, która kształtuje serce człowieka. To ona pierwsza uczy modlitwy, wprowadza w świat wiary, buduje duchowy fundament rodziny. Nie bez powodu przypomniano, że nawet wielcy święci, jak św. Grzegorz Palamas, zawdzięczali swoją drogę w dużej mierze matce.

     Szczególne miejsce zajęła także refleksja nad powołaniem matuszki, żony kapłana. To ciche, często ukryte, ale niezwykle wymagające posługiwanie – bycie „matką parafii”, wsparciem dla duchownego, przykładem wiary i stabilności dla wspólnoty. Jej rola nie kończy się na domu – obejmuje całe życie parafialne.

     Wiele miejsca poświęcono także obecności kobiety w samej wspólnocie Cerkwi. Pokazano, że kobieta jest nie tylko uczestniczką, ale żywym sercem parafii – modlącą się, służącą, troszczącą się o innych, często w sposób niewidoczny, ale nieodzowny.

     Jednym z ważniejszych tematów była kwestia uczestnictwa kobiet w życiu liturgicznym, szczególnie w Eucharystii. Z naciskiem podkreślono, że nie ma teologicznych przeszkód, aby kobieta przystępowała do Świętej Komunii przy każdej Boskiej Liturgii, także w czasie naturalnych procesów fizjologicznych.

     Przywołano słowa samego Chrystusa:
„Nie ma nic z zewnątrz w człowieka, co by wchodząc weń, mogło go skalać, natomiasta kala to, co z człowieka wychodzi” (Mk 7,15) ( tłumaczenie na język polski w pzekładzie WMP)

     Oraz mocne świadectwo Tradycji Cerkwi:

     „Nie będziecie oddzielać tych, którzy mają okres… kobieta z krwawieniem została uznana za godną i dostąpiła przebaczenia.”
(Didascalia Apostolorum, III–IV w.)

      „Nie można zakazać kobiecie przyjmowania sakramentu świętej komunii w takim czasie… miesiączka nie jest grzeszna, bo wynika z natury.”
św. Grzegorz Wielki (List do Augustyna z Canterbury)

     „Comiesięczne krwawienie kobiety nie czyni jej nieczystą w sensie modlitewnym.”
patriarcha serbski Paweł (+2009)

     Podkreślono jasno: nie ciało oddziela człowieka od Boga, lecz grzech. Wszystko, co naturalne, nie może być przeszkodą w spotkaniu z Chrystusem.

     Spotkanie pokazało też różnorodność dróg świętości kobiet – od matek i żon, przez mniszki, aż po te, które służyły światu poprzez miłość bliźniego. Szczególnie poruszały przykłady kobiet, które były „matkami dla wszystkich”, jak św. Maria z Paryża , przypominająca:
„Na Sądzie Ostatecznym zapytają mnie: czy nakarmiłam głodnego, odziałam nagiego…”

     Całość spotkania odbywała się w duchu Wielkiego Postu – jako wezwanie do głębszego życia eucharystycznego. W tym kontekście należy podkreślić ogromną rolę ks. Andrzeja Opolskiego, proboszcza parafii, który z wielkim zaangażowaniem prowadzi wiernych drogą modlitwy, pokajania i świadomego uczestnictwa w Eucharystii. Jego troska o formację duchową parafian, szczególnie w tym świętym czasie, znajduje wyraz m.in. w organizacji takich spotkań.

     To spotkanie zostawiło bardzo konkretne przesłanie:
kobieta w Cerkwi jest potrzebna, obecna i niezastąpiona – jako matka życia, matka wiary i matka wspólnoty. A jej pełne uczestnictwo w Eucharystii nie jest przywilejem, ale naturalnym i koniecznym elementem życia w Chrystusie.

     Był to czas ważny, porządkujący wiele pytań, ale też umacniający przede wszystkim duchowo.